´╗┐
Dla kobiet - USG czy mammografia?

Wywiad Dr n.med. Anny Pajk dla pisma kobiecego "Femina” nr 2/2011

Podstawowym badaniem piersi jest samokontrola. Wykonywa─ç powinna j─ů ka┼╝da kobieta, pocz─ůwszy od 18 roku ┼╝ycia. Kobiety miesi─ůczkuj─ůce badaj─ů si─Ö zawsze po miesi─ůczce, w 5-7 dniu cyklu, kiedy jest mniejszy obrz─Ök piersi i ┼éatwiej mo┼╝na wyczu─ç ewentualne patologie. Mo┼╝na zamkn─ů─ç si─Ö w ┼éazience, ┼╝eby nikt nam nie przeszkadza┼é, stan─ů─ç przed lustrem i trzymaj─ůc si─Ö pod boki obejrze─ç piersi, sprawdzaj─ůc czy s─ů symetryczne, czy nie ma wci─ůgni─Öcia skóry, lub asymetrii brodawek. Nast─Öpnie jedn─ů r─Ök─Ö k┼éadziemy na g┼éowie i palcami drugiej obmacujemy dooko┼éa, ruchem zegarowym pier┼Ť. Chodzi o to, aby pozna─ç budow─Ö swoich piersi. Odró┼╝ni─ç, które zgrubienia wynikaj─ů z gruczo┼éowej budowy piersi, co jest dla mojej piersi typowe, jakie zgrubienia i w którym miejscu s─ů zawsze wyczuwalne. Niepokoi─ç powinny jedynie nowe, pojawiaj─ůce si─Ö zgrubienia czy guzki, których wcze┼Ťniej w tym miejscu nie by┼éo. Badanie to jest trudniejsze u kobiet, które maj─ů du┼╝e piersi t┼éuszczowe, bo mo┼╝na w nich nie wyczu─ç niewielkich zmian.

Panie, które przychodz─ů do mnie na badanie pytaj─ů co lepiej robi─ç, USG czy mammografi─Ö? Nie s─ů to badania, które s─ů dla siebie konkurencj─ů, ale si─Ö uzupe┼éniaj─ů. Nie mo┼╝na te┼╝ powiedzie─ç, co jest lepsze, bo przy ka┼╝dej budowie piersi konieczne jest inne post─Öpowanie.  USG lepiej wskazuje nieprawid┼éowo┼Ť─ç w piersi, w której jest wi─Öcej gruczo┼éów ni┼╝ t┼éuszczu. Z kolei mammografia lepiej pozwala zbada─ç piersi o przewadze tkanki t┼éuszczowej. Kobiety m┼éodsze, szczuplejsze, które maja piersi gruczo┼éowe, jako pierwsze powinny wykonywa─ç USG. Natomiast kobiety starsze, z du┼╝ym t┼éuszczowym biustem, powinny robi─ç sobie mammografi─Ö. Dlatego, gdy kobieta m┼éodsza wykona mammografi─Ö, cz─Östo spotyka si─Ö z opisem, ┼╝e jest g─Öste utkanie gruczo┼éowe i zaleca si─Ö jej wykonanie USG. Je┼╝eli pani jest w okresie oko┼éomenopauzalnym i nie przyjmuje hormonów, zmienia si─Ö jej budowa piersi. Ilo┼Ť─ç tkanki gruczo┼éowej zmniejsza si─Ö , natomiast tkanki t┼éuszczowej przybywa i naturalnym badaniem z wyboru jest wtedy mammografia. Warto te┼╝ zauwa┼╝y─ç, ┼╝e przy mammografii cz─Östo nie ma lekarza, a wykonuje je technik lub piel─Ögniarka. Lekarz tylko ogl─ůda zdj─Öcia i opisuje wyniki. Zdarza si─Ö, ┼╝e pacjentka po zrobieniu mammografii jest informowana telefonicznie, ┼╝e powinna zrobi─ç dodatkowe badania, co wywo┼éuje ogromny stress. Dlatego powinno si─Ö przygotowa─ç pacjentk─Ö do mammografii. Id─ůc na to badanie powinna mie─ç ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e standardowy nacisk mammografu to 18 kg. Powinna spodziewa─ç si─Ö równie┼╝, ┼╝e mog─ů by─ç konieczne dalsze zdj─Öcia , tzw. Celowane lub wykonanie USG, i ┼╝e to ponowne wezwanie nie oznacza raka piersi.

Szczególne zalecenia dotycz─ů kobiet stosuj─ůcych hormonaln─ů terapi─Ö zast─Öpcz─ů. HTZ hamuje zanikanie gruczo┼éów, dlatego kobieta powinna robi─ç raz do roku naprzemiennie i USG, i mammografi─Ö.

W profilaktyce raka piersi badanie piersi powinno si─Ö wykonywa─ç raz do roku. Po┼é─ůczone z comiesi─Öcznym samobadaniem daje ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e zrobi┼éy┼Ťmy to co nale┼╝a┼éo dla swojego zdrowia. Inne zalecenia profilaktyczne dotycz─ů kobiet, u których w rodzinie wyst─Öpowa┼é rak piersi. Je┼╝eli na raka piersi zachorowa┼éy co najmniej trzy blisko spokrewnione osoby (matka,babka, siostra), kobieta powinna wykonywa─ç badanie co pó┼é roku.

Profilaktyka dotyczy równie┼╝ doboru odpowiedniej nieuciskaj─ůcej bielizny. Cz─Östo widz─Ö u badanych pacjentek ┼Ťlady, odci┼Ťni─Öcia i zaczerwienienia wokó┼é biustu, wywo┼éane przez druty biustonosza. Biustonosz nie mo┼╝e by─ç za ma┼éy. Nie s─ů zdrowe równie┼╝ biustonosze typu push up. Najzdrowszy biustonosz to taki, który mo┼╝na zgi─ů─ç, zmi─ů─ç w jednej pi─Ö┼Ťci. Tak jak figi, s─ů mi─Öciutkie i mo┼╝emy je zmie┼Ťci─ç w d┼éoni. Oczywi┼Ťcie, mo┼╝na zak┼éada─ç tak─ů „wyj┼Ťciow─ů” bielizn─Ö, gdy szczególnie zale┼╝y nam na wygl─ůdzie, gdy idziemy na jak─ů┼Ť imprez─Ö, ale nie na codzie┼ä. Gdy drut czy fiszbina uciska dó┼é pachowy lub uciska pier┼Ť i wywo┼éuje urazy. To mo┼╝e spowodowa─ç powi─Ökszenie w─Öz┼éów ch┼éonnych lub powstanie innych chorób piersi, dlatego ┼╝e piersi, to bardzo delikatny narz─ůd. O tym, ┼╝e ┼║le dobrany biustonosz szkodzi naszemu zdrowiu ┼Ťwiadczy to, ┼╝e w spo┼éecze┼ästwach, gdzie w ogóle nie nosi si─Ö biustonoszy, nie wyst─Öpuje rak piersi. Przed rakiem piersi chroni równie┼╝ d┼éugotrwa┼ée karmienie piersi─ů. Kobiety w afryka┼äskiej d┼╝ungli, które rodz─ů du┼╝o dzieci, karmi─ů piersi─ů, ┼╝yj─ů w naturalnym ┼Ťrodowisku i zdrowo si─Ö od┼╝ywiaj─ů, nie choruj─ů na raka piersi. Rak piersi jest chorob─ů cywilizacyjn─ů.

Szkodzi─ç naszemu zdrowiu mog─ů równie┼╝ nieodpowiednie dezodoranty. Panie, które si─Ö depiluj─ů, nie powinny na ogolon─ů czy wydepilowan─ů skór─Ö stosowa─ç antyperspirantów, które dzia┼éaj─ů przez wiele godzin, 24 czy, jak mówi─ů reklamy, 48 godzin. Przede wszystkim trzeba u┼╝ywa─ç dezodorantu, który nie uczula. Polecam antyperspiranty, które nie uczulaj─ů, typu sensitive. Mo┼╝e s─ů mniej skuteczne, ale za to delikatniejsze i zdrowsze. Nie zalecam te┼╝ u┼╝ywania blokerów, które wogóle hamuj─ů pocenie, bo gdy wytwarzany przez organizm pot nie mo┼╝e wyp┼éywa─ç przez pory skóry, która jest „zaklejona” blokerem, pot musi by─ç drenowany przez w─Öz┼éy ch┼éonne. To obci─ů┼╝a w─Öz┼éy i mo┼╝e spowodowa─ç ich powi─Ökszenie czy zapalenie. Nadu┼╝ywanie tego typu kosmetyków przez m┼éode dziewcz─Öta, które cz─Östo si─Ö stresuj─ů, prowadzi nie raz do zapalenia piersi. Dezodorant powinien nas chroni─ç a nie szkodzi─ç.